30 Eylül 2026 tarihinde, İngiltere’de 44.000’den fazla kişi, sağlık verilerinin Palantir tarafından işletilen ulusal tıbbi veri platformu üzerinden işlenmesine yasal itirazda bulundu. Bu itirazlar, sağlık verilerinin paylaşılması, saklanması veya kullanılması konusunda Federated Data Platform (FDP) üzerinde yoğunlaştı. İtirazlar, veri koruma yasalarında yer alan hakları kullanarak NHS’nin verileri kullanmayı durdurmasını talep ediyor. Bu kampanya, Palantir’in İsrail askeri ve Trump’ın göçmenlik baskılarıyla ilişkili çalışmaları nedeniyle eleştirilerin hedefi haline geldi.
Palantir ile yapılan 330 milyon sterlinlik anlaşmanın iptali için yüz binlerce kişi dilekçe imzaladı. Ayrıca, anlaşmanın yedi yıllık bir süresi bulunuyor ve Şubat 2027’de yürürlüğe girecek. İki Avam Kamarası komitesi, İşçi Partisi’ne anlaşmanın iptali için bir ara vermesi gerektiğini belirtti. Amnesty International ve Just Treatment gibi insan hakları grupları, Palantir’in Londra’daki merkez binası önünde dikkat çekici protestolar düzenlediler. Palantir’in Gazze’deki faaliyetleri de eleştirilerin odağı oldu.
Palantir ve NHS İşbirliği Tartışılıyor
Palantir’in Federated Data Platform’u, sağlık hizmeti verilerini entegre ederek bekleme sürelerini azaltmayı ve yatak kapasitesini artırmayı hedefliyor. Ancak, eleştirmenler bu faydaların abartıldığını iddia ediyor. Palantir, platformun 117.000 ek operasyon, uzun süreli hastalar için taburcu gecikmelerinde %14.3’lük bir azalma ve 28 gün içinde kanser teşhisi konulma oranında %5.6’lık bir iyileşme sağladığını belirtiyor. Palantir’in Birleşik Krallık ve Avrupa’dan sorumlu başkan yardımcısı Louis Mosley, platformun faydalarını sorgulayanları eleştirdi.
İtirazların temel nedeni, Palantir’in İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) ve ABD’deki Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ile olan bağlantıları. Palantir, Gazze’de askeri hedefleme yerine rehine bulma amacıyla kullanıldığını belirtiyor. Ancak, CEO Alex Karp, Gazze’de “çoğunlukla teröristleri” hedef aldıklarını kabul etti. NHS İngiltere CEO’su Jim Mackey, platformun halk sağlığına katkısının beklendiği kadar büyük olmayabileceğini kabul etti.
Türkiye’den Gelenler İçin Ne Anlama Geliyor?
İngiltere’ye yeni gelen Türk topluluğu için NHS sistemine erişim, sağlık hizmetlerini doğru kullanmak açısından kritik. NHS’e kaydolmak, doğru sağlık hizmetine ulaşmak için ilk adımdır. Palantir’in veri platformu üzerindeki itirazlar, kişisel verilerin güvende olup olmadığı konusundaki endişeleri artırabilir. NHS’ye kaydolmak ve mevcut sistem hakkında bilgi sahibi olmak, bu tür durumlarda daha bilinçli kararlar almanıza yardımcı olabilir.
NHS sistemiyle ilgili daha fazla bilgi almak ve doğru adımları atmak için İngiltere Sağlık NHS Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz. Bu rehber, NHS’e kaydolmaktan doğru sağlık hizmetini seçmeye kadar tüm adımları sade bir dille anlatıyor.
Ne Yapmalısınız?
- GP’ye Kayıt Olun: İngiltere’ye geldiğinizde hemen bir GP pratiğine kaydolun. Bu, sağlık hizmetlerinden yararlanmanızı kolaylaştırır ve acil durumlarda hızlı erişim sağlar.
- NHS Numarasını Saklayın: NHS numaranız, sağlık kayıtlarınızın anahtarıdır. Bu numarayı güvenli bir yerde saklayın ve gerektiğinde kolayca erişebileceğinizden emin olun.
- Doğru Sağlık Hizmetini Seçin: Eczaneler, GP ve NHS 111 gibi doğru sağlık hizmeti kapılarını kullanın. Acil olmayan durumlarda A&E yerine bu hizmetleri tercih edin.
Sıkça Sorulan Sorular
Vizem yeni başladı, hemen GP’ye kaydolabilir miyim?
Evet, ülkeye yerleştiğinizde hemen bir GP pratiğine kaydolabilirsiniz. Kayıt genellikle ücretsizdir.
Adres kanıtım yok, kaydımı reddedebilirler mi?
Birçok GP pratiği, adres veya kimlik belgesi olmadan da kayıt yapmak zorundadır. Reddedilirseniz, başka bir pratik deneyebilirsiniz.
NHS verilerim güvende mi?
NHS, veri koruma yasalarına uymak zorundadır ve verilerinizin güvenliğini sağlamak için önlemler alır. Ancak, Palantir gibi üçüncü taraflarla yapılan anlaşmalar, bazı endişelere neden olabilir.
IHS ödedim, her şey ücretsiz mi?
IHS, NHS’i genel olarak kullanma hakkı verir, ancak reçete ve bazı diş tedavileri gibi hizmetler için ayrı ücretler ödenmesi gerekebilir.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, resmi tavsiye değildir; kesin bilgi için ilgili resmi kuruma başvurun.
Kaynak: Guardian UK: orijinal haber