Birleşik Krallık’ın kamu sağlık sistemi NHS (National Health Service), ülkede yaşayan herkese temel sağlık hizmetlerini büyük ölçüde ücretsiz sunar. Yeni gelen Türk vatandaşları için sistem, Türkiye’deki sağlık düzeninden farklı işler: her şey aile hekimi (GP) kaydıyla başlar. Bu rehber, NHS’in temel mantığını ve en çok merak edilen konuları bir araya getiriyor.
NHS nasıl çalışır?
NHS’in temelinde GP (General Practitioner), yani aile hekimi vardır. Acil olmayan neredeyse tüm sağlık ihtiyaçlarında ilk adım GP’nizdir. GP gerekli gördüğünde sizi hastanedeki uzmana (specialist) sevk eder. Yani Türkiye’deki gibi doğrudan bir uzmana veya hastaneye gitmek yerine, sistem GP üzerinden ilerler. Bu yüzden ülkeye yerleşir yerleşmez bir GP’ye kaydolmak en önemli ilk adımdır.
GP kaydı: herkesin hakkı
GP kaydı ücretsizdir ve kimlik, adres ispatı veya göçmenlik statüsü belgesi gerektirmez. Bu, yeni gelenlerin en çok yanlış bildiği konulardan biridir. Kaydolma adımlarını GP kaydı nasıl yapılır yazımızda ayrıntılı anlattık.
Acil durumlar
Hayati tehlike içeren acil durumlarda 999 numarasını arayarak ambulans çağırabilir veya en yakın A&E (Accident and Emergency, acil servis) bölümüne gidebilirsiniz. Acil olmayan ancak tıbbi tavsiye gereken durumlar için ise 111 numaralı NHS hattını 7/24 arayabilirsiniz. Acil servis ve 999, gerçek acil durumlar içindir.
Dil engeli sorun değil
İngilizcesi yeterli olmayan hastalar için NHS ücretsiz tercüman sağlar. Randevu alırken tercüman ihtiyacınızı belirtmeniz yeterlidir. Ayrıntılar için NHS ücretsiz tercüman hakkı yazımıza bakabilirsiniz.
Neler ücretsiz, neler ücretli?
GP muayenesi, hastane tedavisi ve acil servis İngiltere’de ücretsizdir. Ancak reçeteli ilaçlar, diş tedavisi ve bazı göz hizmetleri için sabit ücretler alınır. Güncel tutarlar için NHS reçete, diş ve göz ücretleri yazımızı inceleyin.
IHS ile NHS erişimi
Vize ile gelen çoğu kişi, başvuru sırasında Immigration Health Surcharge (IHS) adı verilen bir sağlık ücreti öder. Bu ücret, oturum süreniz boyunca NHS’e erişiminizi sağlar. IHS ile NHS arasındaki ilişkiyi IHS ve NHS erişimi yazımızda açıkladık.
Önemli hatırlatma
Bu rehber genel bilgi amaçlıdır ve resmî bir tıbbi tavsiye değildir. Sağlık hizmetlerinin kapsamı ve ücretler zaman zaman güncellenir; kendi durumunuz için NHS.uk üzerindeki güncel bilgileri kontrol etmeniz önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İngiltere’de doktora gitmek için ne yapmalıyım?
Önce yaşadığınız bölgedeki bir GP (aile hekimi) muayenehanesine kaydolmanız gerekir. Acil olmayan tüm sağlık ihtiyaçlarında ilk başvuru noktanız GP’nizdir; gerekli görürse sizi uzmana sevk eder.
NHS ücretsiz mi?
GP muayenesi, hastane tedavisi ve acil servis ücretsizdir. Reçeteli ilaç, diş tedavisi ve bazı göz hizmetleri için ise sabit ücretler alınır.
Acil durumda nereyi aramalıyım?
Hayati tehlike varsa 999’u arayın veya en yakın A&E (acil servis) bölümüne gidin. Acil olmayan tıbbi tavsiye için 111 numaralı NHS hattını 7/24 arayabilirsiniz.
İngilizce bilmiyorum, doktorda tercüman olur mu?
Evet. NHS, İngilizcesi yeterli olmayan hastalar için ücretsiz tercüman sağlar. Randevu alırken bu ihtiyacınızı belirtmeniz yeterlidir.