İngiltere’de ev kiralamak, yeni gelenler için hem maliyetli hem de kurallarla dolu bir süreçtir. Yanlış bir sözleşme imzalamak, depozitonuzu kaybetmek veya haklarınızı bilmemek pahalıya mal olabilir. Bu rehber, İngiltere’ye yeni gelen Türk topluluğu için kiralama sürecini, tenancy sözleşmesini, depozito korumasını ve kiracı haklarınızı sade bir dille açıklıyor.
Kiralama süreci nasıl işler?
Çoğu kiralama, bir emlakçı (letting agent) veya doğrudan landlord (ev sahibi) üzerinden yapılır. Tipik adımlar şöyledir:
- Bütçenizi belirleyin: aylık kira dışında bills (faturalar), Council Tax ve depozitoyu hesaba katın.
- Uygun evi bulun ve görün (viewing).
- Başvuru yapın; genellikle referencing (referans kontrolü) ve gelir kanıtı istenir.
- Sözleşmeyi (tenancy agreement) imzalayın ve depozito ile ilk kira taksitini ödeyin.
Yeni gelenler çoğu zaman İngiltere’de kredi geçmişi (credit history) olmadığı için zorlanır. Bu durumda landlord bir guarantor (kefil) veya birkaç aylık kirayı peşin isteyebilir.
Tenancy sözleşmesi: neye dikkat etmeli?
En yaygın sözleşme türü Assured Shorthold Tenancy (AST)‘dir. İmzalamadan önce şunları kontrol edin:
- Süre: Renters’ Rights Act ile sabit süreli (fixed term) sözleşmeler kaldırıldı. 1 Mayıs 2026’dan itibaren tüm kiralamalar süresiz (periodic) hale geldi; mevcut sabit süreli sözleşmeler de otomatik olarak süresize dönüştü.
- Kira ve artış: Aylık tutar, ödeme tarihi ve kira artışı koşulları net olmalı.
- Neyin dahil olduğu: Bills, internet veya eşya (furnished/unfurnished) dahil mi?
- Onarım sorumluluğu: Yapısal onarımlar genellikle landlord’ın sorumluluğudur.
Sözleşmeyi imzalamadan önce mutlaka okuyun; anlamadığınız maddeleri sorun. İngilizce metni tam anlamıyorsanız, imzalamadan önce yardım isteyin.
Depozito ve deposit protection
İngiltere’de (England) depozito, yasal olarak beş haftalık kira ile sınırlıdır (yıllık kira £50.000’in altındaysa). Ayrıca landlord, depozitonuzu yasal bir deposit protection scheme‘e (TDP) yatırmak ve size 30 gün içinde bilgi vermek zorundadır. Üç resmi program vardır: Deposit Protection Service, MyDeposits ve Tenancy Deposit Scheme.
Bu koruma, kiralamanın sonunda depozitonuzun haksız yere kesilmesini önler. Depozitonuzun korunduğuna dair belgeyi (prescribed information) mutlaka isteyin; korunmamışsa haklarınız güçlenir.
Right to Rent kontrolü
İngiltere’de landlord’lar, kiracının ülkede yasal olarak yaşama hakkını (Right to Rent) kontrol etmek zorundadır. Bu genellikle eVisa hesabınızdan aldığınız bir share code ile yapılır. Bu kontrol standarttır ve tüm kiracılara uygulanır; endişelenmeyin, statünüzü kanıtlamanız yeterlidir.
Kiracı haklarınız
- Güvenli ve yaşanabilir ev: Landlord, evi yaşanabilir durumda tutmak ve ciddi onarımları yapmakla yükümlüdür.
- Gizlilik: Landlord, ziyaret için genellikle önceden (24 saat) haber vermelidir.
- Haksız tahliyeye karşı koruma: Tahliye yasal sürece tabidir; landlord sizi keyfi olarak, belge olmadan çıkaramaz.
- Depozito iadesi: Kiralama sonunda, evi makul durumda bırakırsanız depozitonuz iade edilmelidir; kesintiler gerekçelendirilmelidir.
Faturalar ve Council Tax’ı kurmak
Eve taşındığınızda birkaç kalemi kendiniz kurmanız gerekir. Council Tax, yerel belediyeye ödenen ve çöp toplama, yol bakımı gibi hizmetleri karşılayan bir vergidir; taşındığınızda belediyenize kaydolun. Evinizin bir “band”ı vardır ve tutar buna göre değişir. Tam zamanlı öğrenciler genellikle muaftır; tek başına yaşıyorsanız tek-kişi indirimi (single person discount) isteyebilirsiniz.
Utility bills (elektrik, gaz, su) için taşındığınız gün sayaç değerini (meter reading) not edin ve tedarikçiyle iletişime geçin; böylece önceki kiracının kullanımından sorumlu tutulmazsınız. İnternet bağlantısı için kurulum birkaç hafta sürebilir, erken başvurun. Eşyalarınızı korumak için uygun fiyatlı bir contents insurance düşünebilirsiniz; landlord’ın sigortası genellikle sizin eşyalarınızı kapsamaz.
Ev arkadaşlığı ve oda kiralama
Maliyeti düşürmek için birçok yeni gelen, tam ev yerine oda kiralar (house share). Birden fazla haneden kişinin paylaştığı bazı büyük evler HMO (House in Multiple Occupation) sayılır ve landlord’ın özel bir lisans alması, ek güvenlik standartlarını (yangın alarmı gibi) karşılaması gerekir. Oda kiralarken de yazılı bir sözleşme isteyin ve depozitonuzun korunduğundan emin olun; oda kiralamada da haklarınız vardır.
Sık yapılan hatalar
- Sözleşmeyi okumadan imzalamak. Sonradan sürpriz maddelerle karşılaşırsınız.
- Depozito korumasını sormamak. Korunmayan depozito riske girer.
- Giriş envanterini (inventory) kontrol etmemek. Girişte evin durumunu fotoğraflayın; çıkışta haksız kesintiye karşı kanıtınız olur.
- Nakit ödeyip makbuz almamak. Tüm ödemeleri kayıt altına alın.
Konut ve kiralama konusunda ayrıntılı yazılar
- İngiltere'de Ev Kiralama ve Deposit Kuralları
- Kiracı Hakları ve Renters' Rights Act (2026)
- Kredi Geçmişi Olmadan İngiltere'de Ev Kiralamak
- İngiltere'de Kiralama Dolandırıcılığından Korunmak
Sıkça Sorulan Sorular
Kredi geçmişim yok, ev kiralayabilir miyim?
Evet, ancak landlord bir guarantor veya birkaç aylık peşin kira isteyebilir. Bazı emlakçılar yeni gelenlere yönelik esnek seçenekler sunar.
Depozitom korunmazsa ne yaparım?
Landlord depozitonuzu 30 gün içinde bir deposit protection scheme’e yatırmalıdır. Yatırmadıysa yasal haklarınız güçlenir; bir kiracı danışmanlık kuruluşuna (örneğin Citizens Advice) başvurabilirsiniz.
Council Tax’ı kim öder?
Genellikle kiracı öder, ancak bazı sözleşmelerde dahildir. Tam zamanlı öğrenciler Council Tax’tan muaf olabilir. Sözleşmenizi kontrol edin.
Evden çıkmak istersem ne yapmam gerekir?
Renters’ Rights Act sonrası tüm kiralamalar süresiz (periodic) olduğu için, artık bir sabit dönemin bitmesini beklemeniz gerekmez. Çıkmak istediğinizde landlord’a yazılı bildirim verirsiniz. Bildirim süresi ve koşulları için sözleşmenizi kontrol edin, emin değilseniz Citizens Advice’a danışın.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Güncel kurallar ve kiracı haklarınız için gov.uk/private-renting ve ücretsiz danışmanlık için Citizens Advice esas alınmalıdır.