İngiltere’ye taşındığınızda, ilk haftalarda halletmeniz gereken bir dizi resmi işlem vardır. Bunları doğru sırayla ve zamanında yapmak, ilerideki birçok sorunu önler. Bu rehber, İngiltere’ye yeni gelen Türk topluluğu için ilk 30 gününüzde tamamlamanız gereken temel kayıtları ve başvurmanız gereken kurumları bir kontrol listesi halinde sunuyor.
İlk 30 gün: temel kayıt listesi
Sırasıyla şunları halledin:
- eVisa hesabınızı oluşturun. Statünüzü dijital olarak kanıtlamak için UKVI hesabınızı kurun. Ayrıntılar için vize ve oturum rehberimize bakın.
- GP’ye kaydolun. Sağlık sisteminin kapısıdır; hasta olmadan önce kaydolun. NHS rehberimizde adım adım anlatıyoruz.
- National Insurance Number alın. Çalışmak ve doğru vergilendirilmek için gereklidir; vergi ve finans rehberimizde detaylandırdık.
- Banka hesabı açın. Maaş ve fatura için şarttır.
- Council Tax’a kaydolun. Taşındığınız belediyeye bildirin.
Statünüzü kanıtlamak: share code
İngiltere’de birçok işlemde (iş başvurusu, ev kiralama) yasal statünüzü kanıtlamanız istenir. Bu artık fiziksel bir kartla değil, eVisa hesabınızdan ürettiğiniz bir share code ile yapılır. UKVI hesabınızdan “view and prove” hizmetini kullanarak işveren veya landlord’a geçici bir kod verirsiniz. Bu kodun genellikle sınırlı bir geçerlilik süresi vardır, bu yüzden gerektiğinde üretin.
Diğer önemli kayıtlar
- TV Licence: Canlı televizyon izliyor veya BBC iPlayer kullanıyorsanız, yasal olarak bir TV Licence almanız gerekir.
- Register to vote: Bazı Commonwealth ve İrlanda vatandaşları yerel seçimlerde oy kullanabilir; uygunluğunuzu gov.uk üzerinden kontrol edin.
- Driving licence: Türk ehliyetinizle bir süre araç kullanabilir, sonrasında değiştirmeniz gerekebilir. Detayları ehliyet ve ulaşım rehberimizde bulabilirsiniz.
Türk vatandaşları için: konsolosluk işlemleri
İngiltere’deki resmi işlemlerin yanı sıra, Türkiye ile ilgili işlemleriniz için Londra Başkonsolosluğu ve Türkiye’nin İngiltere’deki temsilcilikleri hizmet verir. Pasaport yenileme, nüfus işlemleri, vekâletname, askerlik ve benzeri işlemler için randevu ve güncel prosedürleri konsolosluğun resmi sitesinden takip edin. Bu işlemler için genellikle önceden randevu almanız gerekir.
Acil durumda kime ulaşılır?
- 999: Hayati tehlike, yangın, ciddi suç (polis, ambulans, itfaiye).
- 111: Acil ama hayati olmayan sağlık soruları (NHS).
- 101: Acil olmayan polis konuları.
- Citizens Advice: Haklarınız, borç, konut ve iş konularında ücretsiz bağımsız danışmanlık.
Belgelerinizi düzenli tutmak
İngiltere’de resmi işlemlerin çoğu belge ister ve aynı belgeler tekrar tekrar karşınıza çıkar. Baştan düzenli bir sistem kurmak size çok zaman kazandırır. Şu belgeleri güvenli ve kolay ulaşılır bir yerde (fiziksel klasör + dijital yedek) saklayın:
- Pasaport ve eVisa/UKVI hesap bilgileri
- BRP kartınız (süresi dolmuş olsa da eVisa geçişinde gerekebilir)
- National Insurance Number mektubu
- Tenancy sözleşmesi ve deposit protection belgesi
- Payslip’ler, P60/P45, banka ekstreleri
- Adres kanıtı olarak kullanılabilecek fatura ve resmi mektuplar
Bu belgeler; banka hesabı açarken, ev kiralarken, iş başvurusunda ve ILR gibi ileri başvurularda istenir.
Taşınırken adres güncellemesi
İngiltere içinde taşınırsanız, adresinizi birçok kuruma bildirmeniz gerekir: GP pratiğiniz, banka, belediye (Council Tax), DVLA ve Home Office/UKVI. Adres güncellemesini ihmal etmek, önemli mektupları kaçırmanıza ve resmi süreçlerde gecikmeye yol açar. Royal Mail’in ücretli yönlendirme (redirection) hizmeti, eski adresinize gelen postaları bir süre yeni adresinize taşımak için kullanışlıdır.
Sık yapılan hatalar
- Kayıtları ertelemek. GP, NIN ve Council Tax kaydını geciktirmek ileride sorun çıkarır.
- Belgeleri düzensiz tutmak. Pasaport, eVisa, tenancy, payslip gibi belgeleri tek bir yerde saklayın.
- Share code’u önceden üretmek. Kodun geçerlilik süresi olduğundan, tam gerektiğinde üretin.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi işlemi önce yapmalıyım?
Önce eVisa hesabınızı ve GP kaydınızı halledin; ardından NIN, banka hesabı ve Council Tax kaydı gelir. Bu sıra çoğu kişi için işe yarar.
Bütün bu işlemler ücretli mi?
GP kaydı, NIN başvurusu ve Council Tax kaydı gibi temel işlemler ücretsizdir. TV Licence gibi bazı kalemler ücretlidir. Güncel bilgiyi ilgili resmi siteden kontrol edin.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, resmi tavsiye değildir. Güncel prosedürler için gov.uk, konsolosluk işlemleri için ilgili Türk temsilciliğinin resmi sitesi esas alınmalıdır.