1 Ekim 2026 tarihinden itibaren İngiltere’de Right to Work (çalışma hakkı) kontrollerinde önemli değişiklikler yürürlüğe giriyor. İşverenler, 2006 tarihli Göçmenlik, İltica ve Vatandaşlık Yasası’nın (Immigration, Asylum and Nationality Act 2006) 15. bölümü kapsamında uyumluluğu sürdürmek için yeni süreçler uygulamak zorunda kalacak. Değişiklik, yalnızca işverenleri değil, alt yüklenici ve platform üzerinden çalışan kişileri de doğrudan ilgilendiriyor.
Değişiklik neleri kapsıyor?
Yeni düzenlemenin kapsamı üç ana başlıkta toplanıyor:
- Kapsam genişliyor. Kontroller artık yalnızca geleneksel istihdam ilişkilerini değil, alt yüklenicileri ve çevrimiçi eşleştirme platformları üzerinden çalışanları da kapsayacak.
- Ceza sorumluluğu büyüyor. Alt yüklenici veya platform ortağı kullanan işverenler de sorumlu tutulabilecek; usulüne uygun kontrol yapılmayan her işçi için 60.000 sterline kadar ceza uygulanabilecek.
- Dijital kimlik doğrulama kayda bağlanıyor. Dijital kimlik doğrulama sağlayıcıları için resmi kayıt zorunluluğu getiriliyor.
Usulüne uygun yapılan kontroller, işveren için yasal koruma (statutory excuse) oluşturmaya devam edecek. Yani kontrolü doğru yapan işveren, sonradan bir sorun çıksa bile cezadan korunur.
Türkiye’den gelenler için ne anlama geliyor?
Bu değişiklik, Türk topluluğunda yaygın olan kurye, temizlik, inşaat ve restoran gibi alt yüklenici ile platform çalışmasının sık görüldüğü sektörlerde çalışanları doğrudan etkileyebilir. Şimdiye kadar “alt yüklenici olarak çalışıyorum, benden statü belgesi istenmedi” diyen birçok kişi, 1 Ekim’den sonra kontrol edilmeye başlanacak.
Kontrolün pratikteki karşılığı şudur: çalışma hakkınızı artık fiziksel bir kartla değil, dijital statünüzle kanıtlıyorsunuz. Fiziksel BRP (Biometric Residence Permit) kartları 31 Aralık 2024’te süresini doldurdu; statü sahiplerinin 31 Aralık 2026’ya kadar dijital eVisa sistemine geçmesi bekleniyor. İşvereniniz sizden bir paylaşım kodu (share code) isteyecek. Bu kodu UKVI hesabınızdaki “view and prove” hizmetinden üretirsiniz.
Dolayısıyla eVisa geçişini henüz yapmadıysanız, bu haber sizin için bir son tarih uyarısıdır: UKVI hesabınız yoksa share code üretemezsiniz, share code üretemezseniz 1 Ekim sonrası işe giremez ya da mevcut işinizde kontrolü geçemezsiniz. Geçişi son ana bırakmak, tam da iş başvurusu sırasında statünüzü kanıtlayamamak anlamına gelir. Adım adım süreç için İngiltere Vize ve Oturum Rehberi sayfamızdaki eVisa bölümüne bakabilirsiniz.
Ne yapmalısınız?
Henüz UKVI hesabınız yoksa, 1 Ekim’i beklemeden şu adımları tamamlayın:
- gov.uk/evisa adresine gidin ve “Create a UKVI account” seçeneğine tıklayın.
- Vize başvurunuzda kullandığınız pasaportu girin.
- Kimliğinizi e-posta ve SMS ile doğrulayın.
- BRP kartınızı tarayın veya fotoğrafını yükleyin; böylece Home Office kaydınızı eşleştirir.
- Hesabınız kurulduktan sonra “view and prove” hizmetiyle bir share code üretip test edin. İşe girerken ilk kez denemek yerine, çalıştığını şimdiden görün.
ILR (süresiz kalış izni) sahibiyseniz, eVisa’ya geçerken genellikle No Time Limit (NTL) başvuru sürecinden geçmeniz önerilir. Bu ayrı bir başvurudur ve zaman alır; erken başlamak önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Right to Work kontrolü ne zaman değişiyor?
Yeni kurallar 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe giriyor. Kontroller bu tarihten sonra alt yüklenicileri ve çevrimiçi eşleştirme platformları üzerinden çalışanları da kapsıyor.
İşveren için ceza ne kadar?
Usulüne uygun kontrol yapılmayan her işçi için 60.000 sterline kadar ceza uygulanabiliyor. Alt yüklenici veya platform ortağı kullanan işverenler de sorumlu tutulabiliyor.
Çalışma hakkımı nasıl kanıtlarım?
UKVI hesabınızdaki “view and prove” hizmetiyle bir paylaşım kodu (share code) üretir, bunu işvereninizle paylaşırsınız. İşveren bu kodla statünüzü çevrimiçi doğrular. Bunun için eVisa geçişinizin tamamlanmış olması gerekir.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, resmi tavsiye değildir; kesin bilgi için ilgili resmi kuruma başvurun.
Kaynak: Free Movement: orijinal haber