Her sonbaharda NHS’in grip ve Covid aşısı kampanyası başlar, ama kimin ücretsiz aşı hakkı olduğu her yıl biraz değişir. 2026 sonbaharında iki program aynı anda yürüyor ve uygunluk listeleri birbirinden farklı: grip aşısında liste geniş, Covid aşısında oldukça dar. Bu rehber kimin hangi aşıyı alabileceğini, randevuların ne zaman açıldığını ve nasıl alınacağını anlatır.
Grip aşısı: 1 Eylül’den itibaren uygun olanlar
Bazı gruplar sezona erken başlar. 1 Eylül 2026’dan itibaren şunlar ücretsiz grip aşısı alabilir:
- Hamileler
- 31 Ağustos 2026 itibarıyla 2 ve 3 yaşındaki çocuklar
- Reception’dan Year 11’e kadar tüm okul öğrencileri
- Özel eğitim okullarındaki, klinik risk grubunda olan 17 yaş ve üzeri gençler
- 6 aylık ile 18 yaş arasındaki, klinik risk grubundaki çocuklar
Grip aşısı: 1 Ekim’den itibaren uygun olanlar
Uygun yetişkinlerin çoğu 1 Ekim 2026’dan itibaren aşı olabilir:
- 65 yaş ve üzeri olanlar (31 Mart 2027’ye kadar 65 yaşına girecekler dahil)
- 18 ile 64 yaş arasında olup belirli uzun süreli sağlık sorunu bulunanlar
- Bakımevlerinde uzun süreli kalanlar
- Carer’s Allowance alanlar ya da yaşlı veya engelli birinin ana bakıcısı olanlar
- Bağışıklığı baskılanmış biriyle yakın temasta yaşayanlar
- Sokakta yaşayanlar ve 16 yaş üstü barınak veya gece merkezi kullananlar
- İşvereninde iş sağlığı programı bulunmayan ön saf sosyal bakım çalışanları
Ön saf sağlık ve sosyal bakım çalışanları aşıyı genellikle işverenleri üzerinden alır.
Covid aşısı: liste bu sezon daha dar
2026 sonbaharında ücretsiz Covid aşısı üç gruba veriliyor:
- 75 yaş ve üzeri olanlar (31 Ocak 2027’ye kadar 75 yaşına girecekler dahil)
- Yaşlı bakımevlerinde kalanlar
- 6 aylık ile 74 yaş arasında olup sağlık durumu veya tedavisi nedeniyle bağışıklığı zayıflamış olanlar
Bu uygunluk İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da aynıdır. Bağışıklık baskılanması tanımı geniş ve tekniktir: organ, kemik iliği veya kök hücre nakli geçirenler, uzun süreli sistemik steroid kullananlar, HIV ile yaşayanlar, bağışıklık baskılayıcı biyolojik tedavi görenler, kemoterapi veya radyoterapi alanlar, bazı kan kanserleri ve genetik bağışıklık hastalıkları olanlar bu kapsama girer. Kendi durumunuzdan emin değilseniz GP’nize veya tedavinizi yürüten ekibe sorun.
Randevular 1 Ekim 2026’dan itibaren başlıyor, rezervasyon ise şimdiden açık. Aşı genellikle son dozunuzun üzerinden yaklaşık altı ay geçtikten sonra yapılır.
Randevu nasıl alınır?
- Davet beklemeyin. Uygun gruptaysanız NHS internet sitesinden veya NHS App üzerinden doğrudan randevu alabilirsiniz.
- 18 yaş ve üzerindeyseniz grip aşısı için eczaneleri de kullanabilirsiniz.
- Hamileyseniz ebeniz veya GP’niz yönlendirir; aşıyı eylül başından itibaren olabilirsiniz.
- Okul çağındaki çocuklarda aşı genellikle okul üzerinden yapılır, ayrı randevu gerekmez.
- Size kimse ulaşmadıysa GP’nizi, eczanenizi veya ebenizi arayın. Uygun olduğunuz halde davet gelmemiş olabilir.
İki aşıya da uygunsanız, randevu alırken ikisinin aynı ziyarette yapılıp yapılamayacağını sorun; bu, ikinci bir gün izin almaktan kurtarabilir.
Buradaki Türk topluluğu için pratik notlar
- GP kaydınız yoksa önce onu halletmek en kolay yoldur; kayıt süreci için NHS’te GP kaydı yazımıza bakın.
- Dil konusunda: NHS randevularında ücretsiz tercüman isteme hakkınız vardır ve bunu aşı randevusunda da kullanabilirsiniz. Ayrıntı: NHS’te ücretsiz tercüman hakkı.
- Uygunluk listesinde değilseniz bazı eczaneler ücretli grip aşısı sunar. Fiyat ve stok eczaneden eczaneye değişir, bu yüzden gitmeden önce sorun.
- Yaşlı anne babanız yanınızda kalıyorsa yaş ve sağlık durumlarına göre iki aşıya da uygun olabilirler; ziyaretçi statüsü ile yerleşik statüsü arasındaki fark için GP’ye danışın.
Kış boyunca işe yarayan diğer şeyler
Aşı tek başına kış planı değildir. NHS reçete, diş ve göz ücretlerinde muafiyet hakkınız olup olmadığını bilmek de kış aylarında işinize yarar; bu konuyu NHS reçete, diş ve göz ücretleri yazımızda ele aldık. Hangi durumda GP’ye, hangi durumda 111’e, hangi durumda acile gitmeniz gerektiğini NHS rehberimizde bulabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Grip ve Covid aşısının uygunluk listeleri neden farklı?
İki program ayrı yürütülür ve her yıl ayrı ayrı değerlendirilir. 2026 sonbaharında grip aşısı listesi yetişkinlerde 65 yaş ve üzerini kapsarken, Covid aşısı 75 yaş ve üzeriyle, bakımevi sakinleriyle ve bağışıklığı zayıflamış kişilerle sınırlıdır. Birine uygun olmanız diğerine de uygun olduğunuz anlamına gelmez.
Aşı için davet mektubu beklemem gerekir mi?
Hayır. Uygun gruptaysanız NHS internet sitesinden veya NHS App üzerinden kendiniz randevu alabilirsiniz. Davet genellikle gelir, ancak beklemek zorunda değilsiniz.
65 yaşımı kış içinde dolduracağım, aşı olabilir miyim?
Evet. Grip aşısında 31 Mart 2027’ye kadar 65 yaşına girecek olanlar uygun sayılır. Covid aşısında ise ölçüt 31 Ocak 2027’ye kadar 75 yaşına girmiş olmaktır.
Hamileyim, ne zaman aşı olabilirim?
Hamileler grip aşısını 1 Eylül 2026’dan itibaren olabilir. Ebeniz veya GP’niz yönlendirecektir; beklemeye gerek yoktur.
Yaşlı bir yakınıma bakıyorum, ben de uygun muyum?
Carer’s Allowance alıyorsanız ya da yaşlı veya engelli birinin ana bakıcısıysanız, 1 Ekim 2026’dan itibaren ücretsiz grip aşısına uygunsunuz. Bağışıklığı baskılanmış biriyle aynı evde yaşıyorsanız da uygun gruptasınız.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, tıbbi tavsiye değildir. Uygunluk kriterleri sezon içinde güncellenebilir; kendi durumunuz için nhs.uk/vaccinations sayfasını kontrol edin veya GP’nize danışın.