Birleşik Krallık, kalıcı oturum izni (Indefinite Leave to Remain, kısaca ILR) için gereken standart süreyi 5 yıldan 10 yıla çıkarmayı planlıyor. Hükümetin “kazanılmış yerleşim” (earned settlement) olarak adlandırdığı bu sistem, 2025 tarihli göçmenlik beyaz kitabıyla duyuruldu ve İçişleri Bakanı’nın Mart 2026’daki açıklamasına göre 2026 sonbaharında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Değişiklik, hâlihazırda UK’de yaşayan ve yerleşim yolunda ilerleyen kişileri de kapsayacağı için Türk topluluğunu yakından ilgilendiriyor.
ILR nedir ve neden önemli?
ILR, süre sınırı olmadan Birleşik Krallık’ta yaşama ve çalışma hakkı verir. Vize yenileme zorunluluğunu ortadan kaldırır ve vatandaşlık başvurusunun ön koşuludur. Genellikle ILR aldıktan 12 ay sonra vatandaşlığa başvurulabilir. Bu yüzden yerleşim süresindeki bir değişiklik, hem oturum hem de vatandaşlık planlarını doğrudan etkiler.
Neler değişiyor?
Mevcut sistemde çoğu vize türü için 5 yıllık kesintisiz yasal ikamet ardından ILR alınabiliyordu. Yeni “kazanılmış yerleşim” modelinde temel bekleme süresi çoğu rota için 10 yıla çıkıyor. Ancak bu süre, kişinin katkısına göre kısalabilir ya da uzayabilir. Hükümetin danışma metnine göre değerlendirmede şu ölçütler dikkate alınacak: gelir düzeyi, sağlık gibi öncelikli alanlarda çalışma, İngilizce yeterliliği, ceza kaydı olmaması ve göçmenlik kurallarına uyum.
Süreyi kısaltabilecek durumlar
Danışma önerilerine göre yüksek gelirliler daha kısa sürede yerleşim hakkı kazanabilir. Yıllık geliri 50.270 sterlin veya 125.140 sterlin üzerinde olanların 3 ila 5 yıl gibi daha kısa sürelerle yerleşebilmesi öngörülüyor. Ayrıca en az üç yıl boyunca yıllık 12.570 sterlin üzerinde kazanç ve buna karşılık gelen National Insurance (ulusal sigorta) katkısı şartı da tartışılıyor.
Yürürlük takvimi
| Konu | Durum |
|---|---|
| Beyaz kitap açıklaması | 2025 |
| Danışma süreci | Kasım 2025 – Şubat 2026 (tamamlandı) |
| Standart ILR süresi | 5 yıldan 10 yıla |
| Beklenen yürürlük | 2026 sonbaharı |
| İngilizce şartı (yerleşim) | Mart 2027’den itibaren B2 |
Değişikliğin ayrıntıları henüz nihai kurallara dönüşmedi; bazı unsurlar hâlâ öneri aşamasında. Kesinleşmiş bilgi için Home Office’in yayımlayacağı resmi göçmenlik kurallarını takip etmek gerekir.
Ne yapmalısınız?
Yerleşim yolunda olanların vize geçmişini kesintisiz tutması, İngilizce belgelerini güncel bulundurması ve kazanç/National Insurance kayıtlarını düzenli takip etmesi önem taşıyor. Ankara Anlaşması (ECAA) kapsamındaki Türk vatandaşları için durum farklı olabilir; bu konudaki ayrıntıları Ankara Anlaşması ve ILR yazımızda ele alıyoruz. Genel oturum ve vize süreçleri için Vize ve Oturum Rehberi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
ILR süresi kesin olarak 10 yıla çıktı mı?
Hükümet standart süreyi 10 yıla çıkarma niyetini açıkladı ve 2026 sonbaharında yürürlüğe girmesini hedefliyor. Ancak “kazanılmış yerleşim” ölçütlerinin bir kısmı hâlâ öneri aşamasında. Nihai kurallar Home Office tarafından yayımlanana kadar ayrıntılar değişebilir.
Halihazırda 5 yıl yolunda olanlar etkilenecek mi?
İçişleri Bakanı, yeni kuralların halihazırda UK’de bulunan ve yerleşim yolunda olan kişilere de uygulanacağını belirtti. Bu nedenle mevcut vize sahiplerinin gelişmeleri yakından takip etmesi önerilir.
Daha kısa sürede yerleşmek mümkün mü?
Öneriye göre yüksek gelirliler (yıllık 50.270 sterlin veya üzeri) 3 ila 5 yıl gibi daha kısa sürelerde yerleşebilir. Sağlık gibi öncelikli alanlarda çalışmak da süreyi kısaltan etkenler arasında değerlendiriliyor.
İngilizce şartı ne olacak?
Yerleşim başvuruları için İngilizce yeterlilik şartının Mart 2027’den itibaren B1’den B2 seviyesine çıkması bekleniyor. Skilled Worker gibi vizelerde B2 şartı ise 8 Ocak 2026’dan beri geçerli.