İngiltere’de yeni konut projelerinin sayısı 2017’den bu yana en düşük seviyeye indi. Property portalı Rightmove’un son analizine göre, hükümetin 1,5 milyon yeni konut inşa etme taahhüdüne rağmen yeni konut geliştirme projeleri azaldı. Artan mortgage oranları inşaat firmaları ve emlakçılar için zorlu bir ticaret ortamı yaratırken, uygun fiyatlı konut arzı birçok bölgede yetersiz kalıyor.
Tablo neye işaret ediyor?
Yeni konut arzının daralması, konut piyasasının iki ucunu birden sıkıştırır. Satın alma tarafında, uygun fiyatlı seçenek arayanlar için rekabet artar. Kiralama tarafında ise etki daha dolaylı ama daha yaygındır: yeni konut piyasaya girmeyince, mevcut konut stoku üzerindeki talep baskısı sürer.
Bu, İngiltere’ye yeni gelenler için soyut bir piyasa haberi değil. Çünkü yeni gelenlerin neredeyse tamamı ilk yıllarını kiracı olarak geçirir.
Türkiye’den gelenler için ne anlama geliyor?
Kiralama piyasası sıkıştığında, landlord (ev sahibi) ve emlakçılar başvuranlar arasında seçim yapabilecek konuma gelir. Bunun yeni gelenler için doğrudan bir sonucu vardır: en zorlanan grup, İngiltere’de kredi geçmişi (credit history) olmayanlardır.
Kredi geçmişiniz yoksa landlord genellikle iki şeyden birini ister: bir guarantor (kefil) ya da birkaç aylık kiranın peşin ödenmesi. Piyasa rekabetçileştikçe bu talepler daha sık gündeme gelir. Buna hazırlıklı olmak, ev arayışına girmeden önce bütçenizi buna göre planlamak anlamına gelir.
Rekabetin arttığı bir piyasada acele etmek de ayrı bir risk doğurur. Hızlı karar verme baskısı altında en sık atlanan üç şey şunlardır:
- Depozito koruması. İngiltere’de (England) depozito yasal olarak beş haftalık kira ile sınırlıdır (yıllık kira £50.000’in altındaysa) ve landlord depozitonuzu 30 gün içinde yasal bir deposit protection scheme’e yatırmak zorundadır. Bunu sormaktan çekinmeyin.
- Sözleşmeyi okumak. Assured Shorthold Tenancy (AST) sözleşmesinde süre, kira artışı koşulları ve onarım sorumluluğu net yazmalıdır.
- Giriş envanteri. Eve girerken evin durumunu fotoğraflayın; çıkışta haksız depozito kesintisine karşı tek kanıtınız budur.
Kiralama süreci, tenancy sözleşmesi ve kiracı haklarının tamamı için İngiltere Ev Kiralama Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Ne yapmalısınız?
Rekabetin arttığı bir kiralama piyasasına hazırlıklı girmek için:
- Bütçeyi gerçek maliyet üzerinden kurun. Aylık kira tek kalem değildir. Faturalar (bills), Council Tax ve depozitoyu baştan hesaba katın; peşin kira istenebileceğini de payınıza ekleyin.
- Belgeleri önceden hazırlayın. Başvuru sırasında genellikle referencing (referans kontrolü) ve gelir kanıtı istenir. Bunları hazır tutmak, hızlı hareket etmenizi sağlar.
- Right to Rent kontrolüne hazır olun. Landlord’lar kiracının ülkede yasal olarak yaşama hakkını kontrol etmek zorundadır. Bu genellikle eVisa hesabınızdan aldığınız bir share code ile yapılır. Bu kontrol standarttır ve tüm kiracılara uygulanır; statünüzü kanıtlamanız yeterlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Konut arzındaki düşüş kiracıları nasıl etkiler?
Yeni konut arzı daraldığında mevcut stok üzerindeki talep baskısı sürer ve kiralama piyasası rekabetçileşir. Bu, landlord’ların başvuranlar arasında seçim yapabilmesi anlamına gelir; kredi geçmişi olmayan yeni gelenler bundan en çok etkilenen gruptur.
Kredi geçmişim yok, ev kiralayabilir miyim?
Evet, ancak landlord bir guarantor (kefil) veya birkaç aylık peşin kira isteyebilir. Bazı emlakçılar yeni gelenlere yönelik esnek seçenekler sunar.
Depozito olarak en fazla ne kadar istenebilir?
İngiltere’de (England) depozito, yıllık kira £50.000’in altındaysa beş haftalık kira ile sınırlıdır. Landlord ayrıca depozitoyu 30 gün içinde yasal bir deposit protection scheme’e yatırmak ve size bilgi vermek zorundadır.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, resmi tavsiye değildir; kesin bilgi için ilgili resmi kuruma başvurun.
Kaynak: Property Industry Eye: orijinal haber